این پنجمين  تست زیست شناسی کنکور سراسری سال 87 است. همانطور که قول داده بودم تک تک تست ها را با تمام نکات مورد نیاز و مرتبط و ذکر اشتباهات احتمالی بررسی خواهیم کرد.

 

“با فرض اين كه در انسان، تراكم يون پتاسيم داخل نرون شديدا كاهش يافته و سديم درون سلول انباشته گردد،.....در برقراري پتانسيل آرامش اثر سوء دارد؟"

1- فعاليت پمپ سديم/پتاسيم  

2- باز شدن كانال هاي دريجه دار پتاسيمي

3- بسته شدن كانال هاي دريجه دار سديمي

4- فعاليت پروتئين هيدروليز كننده ATP در غشاء"

 

ابتدا بياييد صورت تست را به زبان ساده ترجمه كنيم :

" هنگامي كه پتانسيل عمل ايجاد شده، كدام مانع بازگشت به حالت آرامش مي شود؟"

.

پاسخ ساده  و سريع! :‌ هر گونه از كار افتادن پمپ يا باز شدن هر نوع كانال در نهايت به نفع پتانسيل عمل و به ضرر پتانسيل آرامش است!!

بنابراين گزينه 2 درست است.

 و اما توضيح نكات مربوطه :

نكته 1- هنگام پتانسيل آرامش ، پمپ سديم/پتاسيم فعال است و هنگام پتانسيل عمل غير فعال مي شود.

نكته 2- پمپ ها ( از جمله پمپ سديم/پتاسيم) از پروتئين هاي سراسري غشاء سلول هستند .

نكته 3- هر كجا وا‍ژه پمپ راديديد ،انتقال فعال ( زوركي !) در خلاف جهت شيب همراه با مصرف انرژي ( در اكثر موارد* هيدروليز ATP ) را به خاطر بياوريد.

مراحل پتانسيل عمل ( يه صورت خلاصه و نكته اي )

1- از كار افتادن پمپ سديم/ پتاسيم= از كار افتادن انتقال فعال و هيدروليز ATP= ابتداي نمودار پتانسيل عمل ( هنوز حدود 65-)‌

 2- بازشدن كانال هاي دريجه دار سديمي = ورود سديم به سلول در جهت شيب غلظت = انشار تسهيل شده =مثبت  شدن بار سطح داخل غشاء نسبت به خارج آن = بخش بالا رو نمودار پتانسيل عمل ( از 65- به سوي 40+ )‌

3- باز شدن كانال هاي دريچه دار پتاسيومي = خروج پتاسيم از سلول در جهت شيب غلظت= انتشار تسهيل شده = منفي شدن دوباره سطح داخل غشاء نسبت به خارج آن = بخش پايين رو نمودار پتانسيل عمل ( از 40+ به سوي 65- )‌

تذكر : در اين جالت با اين كه بار الكتريكي سطح داخل غشاء‌نسبت به خارج آن باز هم منفي است ( و از اين نظر مثل پتانسيل آرامش است) ولي جاي يون ها عوض شده ( يعني در داخل اكثريت سديم و خارج پتاسيم قرار گرفته است) ...و اين قابل قبول نيست !!

4- فعال شدن دوباره و البته كمي بيشتر از قبل پمپ سديم/ پتاسيم ( هيدروليز ATP) = خروج سديم از سلول و بازگشت پتاسيم به داخل به حالت قبل از پانسيل عمل

نتيجه نهايي : گزينه هاي 1 و 4 تقريبا يك حرف را مي زنند. كه البته نمي توانند درست باشند زيرا فعال شدن پمپ (و هيدروليز ATP)‌به نفع پتانسيل آرامش است.باز شدن كانال دريچه دار سديمي هم از بخش هاي آغازين پتانسيل عمل بوده و بسته شدن آن در جهت رسيدن به پتانسيل آرامش است. مي ماند گزينه 2 !!‌

پاسخ درست گزينه 2 است.

.

تذكر مهم براي دانش آموزان گرامي : مبحث پتانسيل عمل ، سيناپس و انعكاس زردپي زير زانو از مباحث بسيار مهم فصل دستگاه عصبي هستند. در يادگيري دقيق و مفهومي آنها كوشا باشيد.

* همانطور كه گفتيم ،‌پمپ ها باعث انتقال فعال مي شوند و براي اين كار انرژي مصرف مي كنند. در اكثريت قريب به اتفاق موارد اين انرژي حاصل از هيدروليز ATP است ولي اگر گفتيد كدام پمپ ها هستند كه بدون هيدروليز ATP عمل انتقال فعال را انجام مي دهند؟ شما دو مورد از اين پمپ ها را مي شناسيد…..تا پايان مطلب بعدي ( كه پاسخ را خواهم گفت) فرصت داريد فكر كنيد و پاسخ دهيد.

پاينده باشيد

دكتر عليرضا اكبرپور

نظرات (4)

	1. نویسنده مهدی on 29-04-2009 12:11 - ثبت شده
	سلام.  1)2تا پمپی را که میگفتین، فکر کنم بدونم:  الف)پمپ غشایی(موجود در غشای تیلاکویید)  ب)پمپ غشایی(موجود در غشای داخلی میتوکندری)  2)پمپ سدیم-پتاسیم هیچگاه غیر فعال نمیشه(به همین دلیل هم توی کتاب در قسمت پتانسیل عمل نوشته فعالیت بیشتر این پمپ؛ یعنی قبلا فعال بوده و الان بیشتر فعالیت میکنه)  با تشکر... گزارش

	2. نویسنده دکتر علیرضا اکبر on 29-04-2009 21:58 - ثبت شده
	درود..  1) كامالا درسته ...و البته اسم هر دو هم پمپ پروتون( هيدروژن) هست.    2) خير!‌اگر كمي به شكل پمپ سديم/ پتاسيم در صفحه 32 كتاب درسي بيشتر توجه كنيد ( همون پروتئين سراسري بنفش رنگ) و شكل اين پمپ رو در تصوير بالاي صفحه( پتانسيل آرامش = پمپ فعال) و تصوير پايين صفحه( پتانسيل عمل= پمپ غيرفعال) مقايسه كنيد متوجه خواهيد شد كه پمپ بصورت موضعي از كار مي افتد.   اون جمله كه گفته \" فعاليت بيشتر\" در واقع نسبت به قبل از از كار افتادن پمپ وهمچنين نسبت به پمپ هاي اطراف منطقه پتانسيل عمل هست.   اگر هنوز مشكلي در اين زمينه هست همين جا بنويسيد تا بيشتر توضيح بدم. گزارش

	3. نویسنده مهدی on 04-05-2009 22:55 - ثبت شده
	سلام  من هنوز قانع نشدم......یه توضیح دیگه:  میزان عملکرد پمپ سدیم-پتاسیم وابسته به غلظت سدیم درون سلولی است. هرچه غلظت سدیم درون سلولی افزایش یابد، فعالیت پمپ نیز افزایش می یابد. بنابراین با شروع پتانسیل عمل و ورود سدیم از طریق کانال های دریچه دار سدیمی(به موازات افزایش غلظت سدیم درون سلولی) فعالیت پمپ افزایش می یابد و تا زمانی که غلظت سدیم درون سلولی به میزان اولیه نرسد، فعالیت پمپ به زمان پتانسیل آرامش برنمی گردد. زمانی پمپ سدیم-پتاسیم غیرفعال می شود، که میزان غلظت سدیم داخل سلولی به صفر برسد و این حالت یعنی مرگ سلول.(شکل کتاب با متن تناقض دارد)  تذکر!: این ها را از خودم نگفتم.....  شایدم حرف شما درست باشه...  توضیح بیشتری بدین. گزارش

	4. نویسنده دکتر علیرضا اکبر on 05-05-2009 20:36 - ثبت شده
	براي درك بهتر مي تونيد به دو آدرس زير مراجعه كنيد:  http://www.tvdsb.on.ca/westmin/Science/sbioac/homeo/action.htm  و   http://www.psych.ualberta.ca/~ITL/ap/ap.swf    در انيميشن دوم،‌بخش زرد رنگ همان پمپ است ! گزارش

نظرات شما

لطفا فقط نظر خود را در رابطه با مطلب بالا در این جا بیان کنید. هرگونه اهانت یا نظرات ناشایست حذف خواهند شد هرگونه تبلیغات برای سایت های دیگر منجر به حذف نظر می شود قبل از فشردن دکمه :ارسال: باید رمز مربوطه را در جای خالی وارد کنید پیشاپیش از نظرات شما سپاس گذاریم
نام:
ایمیل
سایت
عنوان:
BBCode:
نظر:
Code:*
	مرا از نظرات سایرین با ایمیل آگاه کن

Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.6
AkoComment © Copyright 2004 by Arthur Konze - www.mamboportal.com
All right reserved