این نهمین تست زیست شناسی کنکور سراسری سال 87 است. همانطور که قول داده بودم تک تک تست ها را با نکات مورد نیاز و مرتبط و ذکر اشتباهات احتمالی بررسی خواهیم کرد.

"كروموزوم هاي كمكي...

1- همانندسازي وابسته به تكثير سلول دارند

2- همگي توسط آنزيم ECOR1 بريده مي شوند

3- حامل برخي ژن هاي كروموزوم اصلي مي باشند

4- ساختاري حلقوي دارند و در برخي باكتري ها يافت مي شوند."

خوب، منظور از كروموزوم كمكي چيزي نيست جز ....

.

پلازميد، درواقع تست درباره ويژگي هاي پلازميد است :

تعريف پلازميد: DNA‌دو رشته اي حلقوي در سيتوپلاسم برخي باكتري ها كه به صورت كمكي عمل كرده و حاوي برخي از ژن هايي است كه به طور معمول در ژنوم اصلي باكتري وجود ندارد.

پس گزينه 4 درست است...

اما ساير گزينه ها :

-------------------------

1- چون پلازميد داراي ژن تكثير مستقل است، براي همانند سازي به ژنوم اصلي وابسته نيست...درواقع باكتري هايي كه پلازميد دارند ، بطور معمول يك DNA‌اصلي و چندين DNA‌ كمكي (پلازميد)‌دارند ، چون سرعت تكثير مستقل پلازميد از تكثير DNA اصلي بيشتر است.

پس گزينه 1 نادرست است

2- آنزيم ECOR1‌ داراي جايگاه شناسايي اختصاصي بصورت GAATTC

                                                                        CTTAAG  است . هر مولكول DNA‌ كه داراي چنين جايگاهي باشد مي تواند تحت اثر اين آنزيم قرار گرفته و بريده شود. ولي هيچ دليلي وجود ندارد كه تمام پلازميد ها اين جايگاه را داشته باشند!‌

3- در تعريف پلازميد هم عرض شد كه اكثر ژن هاي پلازميدي با ژن هاي DNA‌ اصلي متفاوت هستند.

و چند نكته تكميلي :

--------------------------

نكته 1- پلازميد از  DNA اصلي كوچكتر ولي تعداد آن در هر سلول باكتري بطور معمول بيشتر است.

نكته 2- همانطور كه در بالا هم ذكر شد، تكثير پلازميد برخلاف تكثير DNA اصلي به تقسيم دوتايي وابسته نيست .

نكته 3- پلازميد ها در سيتوپلاسم براكنده اند ( البته قطعا در اطراف ناحيه نوكلوئيدي فراون ترند...چرايش را بگذاريد براي دانشگاه ! انشاالله !) و به طور معمول از داخل به غشاء سلول باكتري متصل نمي شوند     ، اما DNA اصلي در ناحيه نوكلوئيدي است و از سطح داخل به بخشي از غشاء سلولي متصل است.

نكته 3-  پلازميد ها از DNA اصلي باكتري كوچكترند، پس از نظر مقادير زير كمتر از DNAاصلي هستند:

            الف- تعداد نوكلئوتيد ، باز آلي ، فسفات، قند دزاكسي ريبوز(پنتوز) ،  ب- تعدا پيوند فسفو دي استر و هيدروژني

            ج- تعداد حلقه هاي شيميايي ( چه نيتروژندار مربوط به بازها و چه بدون نيتروژن مربوط به قند ها)

            د- تعداد پله ( ولي تعداد نرده برابر است......)

            ه- تعداد بار منفي ، وزن مولكولي  و در نتيجه ، فاصله از قطب مثبت طي الكتروفورز

البته مي دانم كه همه شما اين ها را مي دانيد !‌منتها تمرين بود ...

نكته 4- برخي از ژن هاي پلازميدي عبارتند از :

            الف- ژن تكثير مستقل ( در تمام پلازميد ها)

            ب- ژن مقاومت به آنتي بيوتيك ( در برخي پلازميد ها)

            ج- ژن توليد پيلي ( در برخي پلازميد ها )

چند يادآوري :

------------------------

يادآوري1 =  از پلازميد در مهندسي ژنتيك به عنوان وكتور( حامل) ژن خارجي( مطلوب) استفاده مي شود. به عنوان مثال از پلازميد Ti‌ براي انتقال صفات مطلوب به گياهان توسط تفنگ ژني استفاده مي شود. منتها اول بايد ژن القاء كننده تومور را از آن خارج كرد( با استفاده از اندو نوكئاز..يا همان محدود كننده ) و سپس ژن مطلوب را وارد كرد( با استفاده از ليگاز)

يادآوري 2= اگر خاطرتان باشد، باكتري هاي سرده هاي مختلف مي توانستند ژن هاي مقاومت به آنتي بيوتيك برا از راه هم يوغي ( كونژوگاسيون) مبادله كنند  كه نقش پلازميد در اين امر بسيار زياد است ، چون هم داراي ژن سازنده پيلي است و هم داراي ژن مقاومت به آنتي بيوتيك است..

**********************************************

پرسش : براي استفاده از تفنگ ژني، بطور معمول از كدام سلول هاي گياه ( مثلا گندم) استفاده مي شود؟ چرا؟